بیماری لایم

از طریق گزش کنه. پاتوژن‌هایی که بورلیوزیس (بیماری بورلیا) را ایجاد می‌کنند، از طریق گزش کنه به انسان منتقل می‌شوند. در آلمان، بسته به منطقه، تا یک‌سوم کنه‌ها به بورلیا آلوده هستند. با این حال، هر گزش کنه آلوده به عفونت منجر نمی‌شود. خطر عفونت در صورتی که کنه در مراحل اولیه برداشته شود کمتر است و اگر کنه بیش از دوازده ساعت متصل بماند افزایش می‌یابد. در آلمان، تنها حدود یک مورد از هر ۱۰۰ گزش کنه منجر به ابتلای فرد گزیده به بیماری لایم می‌شود. نکته مهم: بیماری لایم از فردی به فرد دیگر منتقل نمی‌شود.

بسیاری از عفونت‌ها بدون هیچ علامت قابل‌مشاهده‌ای پیشرفت می‌کنند. یک نشانهٔ اولیهٔ معمول بیماری اریتم مهاجر است که چند روز تا چند هفته پس از گزش کنه ظاهر می‌شود. از سوی دیگر، بورلیوزیس در مرحلهٔ پیشرفته می‌تواند ماه‌ها یا حتی سال‌ها پس از گزش کنه رخ دهد.

افراد مبتلا به این بیماری مسری نیستند.

اکثر عفونت‌های ناشی از بورلیا بدون توجه باقی می‌مانند. با این حال، اگر علائم ظاهر شوند، بسیار متفاوت هستند و ممکن است به‌صورت جداگانه یا ترکیبی در زمان‌های مختلف بروز کنند. در نتیجه، بیماری لایم همیشه به‌راحتی قابل تشخیص نیست. یک علامت شایع که در حدود ۹۰ درصد موارد دیده می‌شود، اریتم مهاجر (erythema migrans) است. این ناحیه‌ای حلقه‌ای‌شکل از پوست قرمز شده با قطر حداقل ۵ سانتی‌متر است که معمولاً مرکز آن کم‌رنگ‌تر از حاشیه است و طی چند روز به آرامی به سمت بیرون گسترش می‌یابد. اریتم مهاجر سه تا سی روز پس از گزش کنه، در اطراف محل گزش ایجاد می‌شود. با این حال، این ضایعه می‌تواند در سایر قسمت‌های بدن مانند پاها، سر یا گردن نیز ظاهر شود. تب، تورم غدد لنفاوی و درد عضلات و مفاصل نیز ممکن است با پیشرفت بیماری ایجاد شود. آزردگی التهابی عصب نیز ممکن است رخ دهد که منجر به بی‌حسی، اختلالات بینایی یا شنوایی و در موارد نادر، فلج تنه، بازوها یا پاها می‌شود.

• درمان زودهنگام با آنتی‌بیوتیک‌ها معمولاً منجر به بهبودی سریع و کامل می‌شود. این کار می‌تواند از وخیم شدن وضعیت جلوگیری کند.
• در صورت عدم وجود هرگونه علامت، درمان پیشگیرانه با آنتی‌بیوتیک پس از گزش کنه توصیه نمی‌شود.
• اگر دچار اریتم مهاجر (لکهٔ سرخ مهاجر) که در بالا توضیح داده شد شدید، باید فوراً به پزشک مراجعه کنید، حتی اگر به یاد نداشته باشید که گزش کنه داشته‌اید. همچنین اگر پس از گزش کنه علائمی مانند تب، درد عضلات یا سردرد را تجربه کردید، باید با پزشک خود تماس بگیرید.
• اگر بثورات مهاجرتی وجود داشته باشد، پزشک می‌تواند با معاینهٔ بالینی بیماری لایم را تشخیص دهد. در صورت وجود سایر علائم مشکوک به بیماری لایم، ممکن است آزمایش خون برای تأیید تشخیص انجام شود.
• شفا یافتن از بیماری لایم شما را در برابر آلودگی مجدد محافظت نمی‌کند.

در حال حاضر هیچ واکسنی در اروپا برای محافظت در برابر بیماری لایم در دسترس نیست. واکسن علیه TBE (انسفالیت منتقل‌شونده از طریق کنه)، یک عفونت ویروسی که آن نیز از طریق کنه‌ها منتقل می‌شود، از بیماری لایم محافظت نمی‌کند. بنابراین بهترین محافظت، اجتناب از گزش کنه است. اگر توسط کنه گزیده شدید، برداشتن سریع آن به کاهش خطر بیماری لایم کمک می‌کند.

اجتناب از گزش کنه

• وقتی در جنگل یا دشت هستید، کفش‌های بسته، پیراهن آستین‌بلند و شلوار بلند بپوشید. جوراب‌هایتان را تا روی ساق شلوار بالا بکشید.
• بهتر است لباس‌های روشن بپوشید، زیرا این کار یافتن و برداشتن کنه‌های کوچک و تیره را آسان‌تر می‌کند.
• اگر قبل از گذراندن وقت در جنگل‌ها یا دشت‌ها، دفع‌کننده کنه را روی پوست خود می‌مالید، دستورالعمل‌های سازنده را با دقت دنبال کنید. مهم: اثربخشی دفع‌کننده از نظر مدت زمان محدود است و محافظت کامل را فراهم نمی‌کند.
• حتی اگر اقدامات پیشگیرانه را انجام داده باشید، پس از گذراندن وقت در مناطق روستایی بدن خود را به‌طور کامل از نظر وجود کنه‌ها بررسی کنید. کنه‌ها به نواحی گرم و نرم پوست جذب می‌شوند. بنابراین باید به‌ویژه پشت زانوها، ناحیهٔ کشالهٔ ران، زیر بغل، پشت گوش‌ها و سر و خط رویش مو را با دقت بررسی کنید.

برداشتن سریع کنه‌ها
کنه‌ها باید همیشه در سریع‌ترین زمان ممکن برداشته شوند. اگر کنه ظرف چند ساعت اول پس از گزش برداشته شود، خطر ابتلا به بیماری لایم بسیار کم است.